میل لنگ (Crankshaft)

میل لنگ (Crankshaft) — بررسی جامع

میل لنگ یکی از حیاتی‌ترین قطعات موتور است که حرکت خطی پیستون‌ها را به حرکت دورانی تبدیل می‌کند. در این مطلب به جنس میل لنگ، دلایل خرابی، تشخیص کیفیت، تراشکاری، سایزها و کاسه نمدها می‌پردازیم.

۱. دلایل خرابی میل لنگ

• کمبود روغن یا فشار روغن پایین → سایش یاتاقان‌ها و خراشیدگی سطح میل لنگ.

• ورود گردوغبار و ذرات فلزی به سیستم روغن‌کاری.

• گرفتگی فیلتر روغن → کاهش روانکاری و افزایش حرارت.

• تنش‌های مکانیکی بیش از حد (موتورهای تقویت‌شده یا توربو).

• نصب نادرست یاتاقان‌ها یا استفاده از یاتاقان‌های نامناسب.

• ضربه خوردن موتور (Hydrolock یا دتونیشن شدید).

• فرسودگی طبیعی پس از کارکرد طولانی.

۲. جنس میل لنگ

• فولاد آلیاژی کربنی (CK45, EN19, 4340, 5140) → رایج‌ترین جنس برای میل‌لنگ‌های استاندارد.

• فولاد نیتروژنه‌شده (Nitrided Steel) → مقاومت سایشی بالا (مناسب موتورهای پراسترس).

• فورج شده (Forged Crankshaft) → استحکام بیشتر نسبت به میل‌لنگ‌های ریختگی.

• چدن نشکن (Ductile Iron) → در برخی موتورهای اقتصادی استفاده می‌شود.

🔹 میل‌لنگ‌های اسپرت: از فولاد 4340 یا 300M ساخته می‌شوند و تحت عملیات حرارتی قرار می‌گیرند.

۳. تشخیص میل لنگ باکیفیت

✅ صافی سطح: سطح یاتاقان‌ها باید کاملاً صاف و بدون خراش باشد.
✅ عدم ترک: با تست ذرات مغناطیسی (MPI) یا اولتراسونیک ترک‌ها بررسی می‌شوند.
✅ دقت ابعادی: قطر یاتاقان‌ها باید در سایز استاندارد باشد (با میکرومتر اندازه‌گیری شود).
✅ جنس مرغوب: میل‌لنگ‌های فورج شده و نیتروژنه‌شده کیفیت بالاتری دارند.
✅ برند معتبر: خرید از تولیدکنندگان شناخته‌شده (مثل Mahle, OEM, Scat, Eagle).

۴. شرکت‌های تولیدکننده میل لنگ

• MAHLE (آلمان)

• Eagle (آمریکا) — مخصوص موتورهای اسپرت.

• Scat (آمریکا)

• Callies (آمریکا) — برای موتورهای رقابتی.

• AVL: میل لنگ اصلی شرکت مدیران خودرو.

۵. سایز میل لنگ و یاتاقان

الف) سایز استاندارد میل لنگ (اورجینال)

• معمولاً روی بدنه میل لنگ حک می‌شود (مثلاً ۵۰٫۰۰ میلیمتر).

• در دفترچه موتور مشخصات دقیق آن ذکر شده است.

ب) سایز یاتاقان (بسته به تراش میل لنگ)

• سایز استاندارد: اورجینال کارخانه.

• سایز ۰٫۲۵ (تراش ۰٫۲۵mm از قطر میل لنگ) → یاتاقان ۰٫۲۵ اورسایز نیاز دارد.

• سایز ۰٫۵۰ (تراش ۰٫۵۰mm) → یاتاقان ۰٫۵۰ اورسایز.

🔹 نکته: برخی موتورها تا سایز ۱٫۰۰mm هم قابلیت تراش دارند.

۶. تراش میل لنگ (Undersize)

• اگر سطح میل لنگ خراش داشته باشد، با دستگاه گردسایی (Grinding) تراش داده می‌شود.

• تراش ۰٫۲۵ یا ۰٫۵۰mm از قطر یاتاقان‌ها انجام می‌شود.

• بعد از تراش، یاتاقان اورسایز باید نصب شود.

• اگر خراش عمیق باشد، ممکن است میل لنگ غیرقابل تعمیر شود.

۷. کاسه نمد (Oil Seal) میل لنگ

• کاسه نمد جلو (سر میل لنگ):

  • معمولاً از جنس لاستیک نیتریل (NBR) یا ویتون (Viton).

  • از نشت روغن از جلوی موتور جلوگیری می‌کند.

• کاسه نمد عقب (ته میل لنگ):

  • مقاومت بالاتری دارد چون با فشار بیشتر روغن مواجه است.

  • در برخی موتورها دو لبۀ (Double Lip) است.

🔹 نکته: در صورت نشتی روغن از کاسه نمدها، باید فوراً تعویض شوند.

۸. جمع‌بندی

• خرابی میل لنگ معمولاً به دلیل روغن‌کاری نامناسب یا استرس مکانیکی رخ می‌دهد.

• میل‌لنگ‌های فورج شده و نیتروژنه‌شده کیفیت بالاتری دارند.

• بعد از تراش، حتماً از یاتاقان اورسایز استفاده کنید.

• کاسه نمدهای سر و ته میل لنگ باید از جنس مرغوب باشند.